مطالب عمومی

فرق موتور چهار زمانه با موتور دو زمانه

فرق موتور چهار زمانه با موتور دو زمانه

روند کاری موتور های دو زمانه و چهار زمانه

پیش از بررسی تفاوت های موتور های دو زمانه و چهار زمانه بهتر است با روند کاری انواع موتورها آشنا شوید.

 

موتور چهار زمانه :

 

موتور برق چهار زمانه

موتور چهار زمانه

موتور چهار زمانه بر اساس انجام چهار مرحله مکش سوخت و هوا، تراکم آنها، انفجار مخلوط فشرده‌ شده از سوخت و هوا و در نهایت تخلیه دود بعد از آزاد شدن انرژی سوخت، کار می‌کنند.

در موتور چهار زمانه، با پایین‌رفتن پیستون، مکشی درون سیلندر ایجاد می‌شود و هوا از طریق کاربراتور ‌‌یا ورودی هوا در موتور‌های انژکتوری، به داخل سیلندر کشیده می‌شود. ورود هوا و سوخت از طریق سوپاپ هوا یا همان سوپاپ گاز صورت می‌گیرد.

پیستون بعد از رسیدن به پایین‌ترین نقطه مسیر حرکتش در سیلندر که به نقطه مرگ پایین شناخته می‌شود، به سمت بالا برای فشرده‌ کردن مخلوط سوخت و هوا حرکت می‌کند.

موتور 4 زمانه

موتور چهارزمانه

 

با رسیدن به نقطه مرگ بالا، جرقه زده می‌شود. در این مرحله انرژی نهفته در سوخت و هوا آزاد شده و پیستون به سمت پایین پرتاب می‌شود و سپس با بالا آمدن دوباره، سوپاپ دود باز شده و دود حاصل از احتراق به سمت بیرون هدایت می‌شود.

 

موتور دو زمانه :

موتور دو زمانه

انیمیشن موتور دوزمانه

 

اما در موتور دو زمانه هرچند مراحل شبیه به موتورهای چهار زمانه است اما هر دو مرحله در واقع در ترکیب با هم انجام می‌شوند. به این معنی که با پایین رفتن پیستون و عبور از مسیر ورودی، مخلوط سوخت و هوا وارد سیلندر می‌شود. با بالارفتن پیستون، دود باقیمانده از مرحله قبل از طریق مسیر خروجی با بالا آمدن پیستون، خارج می‌شود و همزمان مخلوط سوخت و هوا نیز فشرده خواهد شد.

با رسیدن پیستون به بالاترین نقطه در سیلندر، مخلوط فشرده شده منفجر می‌شود و پیستون به پایین پرتاب خواهد شد. همان‌طور که می‌بینیم، در یک موتور دو زمانه، پیستون مسئولیت باز‌کردن و بستن مسیر ورودی و خروجی را عهده‌دار است که با عبور از روبه‌روی آنها، این وظیفه انجام می‌شود و این در حالی است که در موتور‌های چهار زمانه، سوپاپ‌ها عهده‌دار این کار هستند.

طرز کار موتورهای دو زمانه

موتورهای دو زمانه

ضمن اینکه در یک سیکل کاری در موتورهای دو زمانه، میل‌لنگ با دو بار حرکت بالا و پایین پیستون، یک دور می‌زند که دقیقا نصف همین حالت در یک موتور چهار‌ زمانه است.

 

تفاوت های موتورهای دو زمانه با چهار زمانه

سیکل کاری در موتورهای چهار زمانه با دو بار چرخش کامل میل‌لنگ همراه است، در حالی که این چرخه در موتور‌ دو زمانه در یک بار چرخش میل‌لنگ رخ می‌دهد. در موتورهای چهار زمانه باید از یک فلایویل سنگین در انتها و یک بالانسر در سر میل‌لنگ استفاده شود تا به این شکل میل‌لنگ همیشه به صورت متعادل و اصطلاحا بالانس به کار خود ادامه دهد.

این عیب به خاطر وجود یک بار جرقه‌زنی و تولید نیرو در ۴ مرحله تولید انرژی است. اما در موتور‌های دو زمانه چون در یک دور حرکت میل‌لنگ، انرژی آزاد می‌شود و در واقع نصف یک موتور چهار زمانه سیکل آن طول می‌کشد، پس به فلایویل سبک‌تری نیاز است و موتور به طور ذاتی بالانس بهتری دارد.

موتور چهار زمانه دارای قطعات بیشتری خصوصا در سرسیلندر هستند که این اتفاق باعث بالارفتن استهلاک، پیچیدگی و همچنین حساسیت کاری و وزن آنها می‌شود. اما موتور‌ دو زمانه دارای ساختار ساده‌تری هستند.

موتور‌های چهار‌ زمانه همچنین به خاطر مجموع دلایلی که گفته شد، دارای قیمت بالاتری هستند. پیچیدگی بیشتر این موتورها منجر به افزایش قیمت طراحی اولیه و ساخت آنها می‌شود.

وجود چهار مرحله جدا در انجام یک سیکل کاری در موتور‌ چهار زمانه باعث می‌شود تا این پیشرانه‌ها دارای خروجی بیشتری باشند چرا‌ که نسبت به موتورهای دو زمانه، هوا  و سوخت به طور کامل‌تری وارد سیلندرها می‌شود، دود به شکل کامل‌تری خارج می‌شود و مخلوط‌ شدن سوخت و هوا با دود باقیمانده در سیلندر‌ها به‌مراتب کمتر خواهد بود.

پر‌شدن و تخلیه‌ شدن کامل‌تر سیلندر‌ها در موتورهای چهار زمانه و در مقابل آن بالاتر‌ بودن خروجی نسبت به یک پیشرانه هم‌حجم دو زمانه باعث می‌شود تا برای رسیدن به قدرت مورد نیاز، فشار کمتری به پیشرانه وارد شود.

این ویژگی باعث می‌شود تا گرمای تولیدی این موتورها در مقایسه با نمونه‌های دوزمانه، کمتر باشد. با این وجود چون اندازه و ابعاد یک موتور چهار زمانه بزرگ‌تر از یک موتور دو زمانه با همان حجم است، پس لازم است تا برای خنک‌شدن آن از رادیاتور و سیستم آبی استفاده کرد. این در حالی است که یک موتور دو زمانه با حجم پایین را می‌توان با افزایش پره‌های اطراف آن و افزایش تبادل دمایی پیشرانه با هوای آزاد، خنک کرد.

چون یک موتور چهار زمانه مصرف سوخت کامل‌تری دارد، پس می‌تواند قدرت بیشتری را با مصرف سوخت کمتری به دست آورد. این اتفاق باعث کاهش مصرف سوخت در یک موتور چهار‌ زمانه می‌شود.

 

فرق موتور دو زمانه با موتور چهار زمانه

فرق موتورهای دو زمانه با موتور چهار زمانه

حجم و ابعاد بزرگ‌تر پیشرانه‌های موتور چهار زمانه باعث می‌شود تا در مقایسه با انواع دو زمانه، نیاز به حجم بیشتری در یک وسیله نقلیه داشته باشند. همچنین پیشرانه‌های چهار زمانه دارای سیستم روانکاری پیچیده‌تری هستند و این در حالی است که موتور‌های دو زمانه معمولا روغن لازم برای روانکاری را به همراه سوخت مورد استفاده قرار می‌دهند.

همچنین مصرف‌کردن مقداری روغن به همراه سوخت در موتور‌های دو زمانه باعث می‌شود تا این پیشرانه‌ها آلایندگی بالاتری داشته باشند و همین نکته در کنار راندمان حرارتی پایین‌تر به بزرگ‌ترین نقطه ضعف این موتور‌ها و در نتیجه کنار گذاشتن تدریجی آنها در وسایل نقلیه شده است.

موتور‌های دو زمانه دارای سر و صدای تولیدی بیشتری نیز هستند. این در حالی است که ساختار یک پیشرانه چهار‌ زمانه باعث می‌شود تا به طور معمول آلودگی صوتی کمتری داشته باشد.

اما در موتور دو زمانه هرچند مراحل شبیه به موتورهای چهار زمانه است اما هر دو مرحله در واقع در ترکیب با هم انجام می‌شوند. به این معنی که با پایین رفتن پیستون و عبور از مسیر ورودی، مخلوط سوخت و هوا وارد سیلندر می‌شود. با بالارفتن پیستون، دود باقیمانده از مرحله قبل از طریق مسیر خروجی با بالا آمدن پیستون، خارج می‌شود و همزمان مخلوط سوخت و هوا نیز فشرده خواهد شد.

با رسیدن پیستون به بالاترین نقطه در سیلندر، مخلوط فشرده شده منفجر می‌شود و پیستون به پایین پرتاب خواهد شد. همان‌طور که می‌بینیم، در یک موتور دو زمانه، پیستون مسئولیت باز‌کردن و بستن مسیر ورودی و خروجی را عهده‌دار است که با عبور از روبه‌روی آنها، این وظیفه انجام می‌شود و این در حالی است که در موتور‌های چهار زمانه، سوپاپ‌ها عهده‌دار این کار هستند.

”ادامه”

جمع بندی :

یقینا استفاده از موتور چهار زمانه در تجهیزات کارهای باغبانی و چمن زنی دارای مزیت هایی می باشد، اما در اکثر مواقع موتورهای دو زمانه در حال حاضر برترین هستند. حتی در موتور برق و ابزارآلات کشاورزی.

موتورهای دو زمانه قابل اعتماد بوده، کمتر خراب شده و بسیار ساده روشن شده و بکار می رود. موتورهای چهار زمانه هنوز در ابتدای راه بوده و نیاز به ارتقاء دارند. اما با توجه به هیجان موجود امروزی در باب محیط زیست که دولتمردان را تحریک می کند، به نظر می رسد احتمالا قوانین سخت گیرانه تری در زمینه آلودگی های موتورهای دو زمانه تدوین شود. اگر چنین چیزی اتفاق بیافتد، ما امیدواریم تولید کنندگان بتوانند تکنولوژی موتورهای چهار زمانه را بهبود بخشیده و محصولاتی ارائه دهند که همچون رقیب دو زمانه خود ، آسان تر و راحت تر کار کنند.

 

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *