سمپاش ها, وبلاگ

راهنمای کامل خرید سمپاش و نکات طلایی در مورد سمپاشی

راهنمای خرید سمپاش

آنچه باید قبل از خرید سمپاش بدانیم

همه ی ما حداقل یک بار در طولِ زندگی مان ابزار سم پاش را دیده، یا حداقل نامش را شنیده ایم. در کشاورزی و باغداری مهم ترین روش مبارزه با آفات، علف های هرز، حشرات و بیماری های گیاهی استفاده از سم پاش هاست.

در این روش  سمومی که عمدتاً  منبع شیمیایی دارند و  با عملکرد خود باعث تغییر در رشد و فعل و انفعالات درونی گیاه می شوند، به وسیله ی سمپاش روی گیاه اسپری می شوند و با آفت های احتمالی مبارزه می کنند.

بر روی سمپاش ها یک سری نازل وجود دارد که باعثِ یکنواختی پخشِ سموم روی گیاهان می شود. در نتیجه از تجمع سموم در یک قسمت و تهی بودن قسمت دیگر از این مواد، جلوگیری می کند.

استفاده از سموم، از حدود ۵۰ تا ۶۰ سال پیش در کشاورزی ایران رایج شد. اما به دلیل ناآگاه بودن کشاورزان در مورد استفاده ی صحیح از سمپاش ها ، حدود ۴۰ درصد این سموم هدر می رود. با توجه به نبود آموزش برای کشاورزان و دانستن این موضوع که عموم کشاورزان قشر بومی جامعه را تشکیل می دهند، نحوه ی استفاده صحیح از سمپاش ها موضوعی پر اهمیت است.

 

اصول اولیه ی سمپاشی

در ابتدا باید بدانیم سموم نباتی به ۴ شکل مصرف می شوند:

– به صورت خالص که تکنیکال نیز نامیده می شود.

– به صورت گرانول پاشی

– به صورت گرد پاشی

– به شکل امولیسیون به کمک حلال ها (مثلاً آب)

این سموم به کمک دستگاه سمپاش که قابلیت این که محلول ها را با شکستن ذرات به  قطرات سمی تبدیل کند، به صورت همگن و یکنواخت روی گیاهان هدف اسپری می شود.

سمپاش ها بر اساس نوع فعالیت کشاورزی به دو دسته ی (( سمپاش زراعی و سمپاش باغی)) تقسیم می شوند. بر اساس ساختار نیز به دو دسته ی (( سمپاش دستی و مکانیزه )) طبقه بندی می شوند.

 

انواع سمپاش ها

در ادامه مطلب به معرفی انواع سمپاش و کاربرد آن ها می پردازیم:

  1. سمپاش های دستی یا پشتی

مهم ترین ویژگی این نوع سمپاش ها ارزان و قابل حمل بودن آن هاست. شکل ظاهری آنها به صورت یک مخزن از پلی اتیلن  است که در حالت استاندارد ۲۰ لیتر ظرفیت دارد. این سم پاش ها با یک باتری  ۱۲ ولت ۸ آمپری و در فشار ۲.۵ تا ۴.۵ بار (bar) کار می کنند. در دو نوع پلاستیک و استیل در بازار موجود هستند و آن ها را مانند کوله ای بردوش می اندازند. شلنگ و نازل مناسب و لانس فلزی از دیگر ویژگی های ظاهری آن هاست.

برای استفاده در فضاهای کوچک،  مثلاً در گلخانه ها و باغچه های کوچک به کار می روند و سمپاش های میکرونز و اتومایزر پشتی از انواع آن هاست.  البته این  سم پاش ها معایبی نیز دارند، به عنوان مثال فشارِ کار بالایی ندارند و برای استفاده در مزارع بزرگ ، بی کاربرد هستند.

 

  • سمپاش پشتی

    سمپاش های اتومایزر

این سم پاش ها قابلیت هایی مانند قارچ کشی، شعله افکنی، حشره کشی و گردپاشی نیز دارند. برای ایجاد قطره در این نوع سمپاش از جریان هوا که عموماً شدید است، استفاده می شود که انجام آن به کمک یک توربین ساده است. ظرفیت آنها ۱۲ لیتر است و برای سم پاشی در مزارع نیز به کار می روند.

 

  • سمپاش های میکرونر

چه کسی فکرش را می کرد که روزی از نیروی گریز از مرکز، برای ساخت یک سمپاش استفاده  شود؟ این نوع سم پاش ها به کمک نیروی گریز از مرکز کار میکنند! بدین صورت که سم را در یک استوانه ی  چرخان قرار می دهند و با استفاده از یک موتور چرخنده با سرعت بالا قطرات سم را به صورت یکنواخت به اطراف پخش می کنند. این سم پاش ها دارای بهترین کیفیت سم پاشی، میان کل سمپاش های دستی هستند.

 

  1. سم پاش های فشار کم

این  سمپاش ها بر اساس ظرفیت مخزنشان شامل : سمپاش های پشت تراکتور، سمپاش های پشت تریلی و سم پاش های پشت کامیونی هستند. این نوع سم پاش ها در مدل های مختلف وجود دارند و بر اساس اصول هیدرولیک کار می کنند.

همچنین این مدل ها، کارآمد تر بوده و برای مزارع بزرگ مناسب و سازگازند. اما از طرفی دیگر هزینه ی نگهداری از آنها بالاست. که خود نوعی نقطه ضعف به شمار می آید.

– سم پاش های پشت تراکتوری

این سمپاش ها، سمپاش های تراکتوری بوم دار نیز نامیده می شوند. دارای ویژگی های مثبتی مانند حمل آسان، ارزان بودن و امکان سم پاشی چند ردیفه هستند. به صورت ثابت بر پشت تراکتور نصب شده و ظرفیت مخزن آنها به ۵۰۰ گالن هم می رسد.

این سم پاش ها قابلیت نصب روی تمام تراکتورها را دارند. در سمپاش های تراکتوری بومدار در هر نوبت سمپاشی ۸ تا ۱۳ درصد محصول زیر چرخ های تراکتور له شده و ضایعات محصول بخصوص در مبارزه با آفت سن گندم بسیار بالا و چشمگیر است، در نتیجه کشاورزان به ناچار سمپاش های لانس دار را ترجیح می دهند.

–  سمپاش پشت تریلی

به صورت ثابت روی تریلی نصب میشوند و ظرفیت آنها حدود ۱۰۰۰ گالن است. قدرت پاشش آن ها به پانزده متر هم می رسد و به سمپاش های پشت تراکتوری شبیه هستند.

– سمپاش های پشت کامیونی

هم ظرفیت مخزن آن ها و هم قدرت پاششان از سمپاش های پشت تریلی و سمپاش های تراکتوری بیشتر است.۲۵۰۰ گالن ظرفیت مخزن دارند و طول پاشش آن ها به ۱۸ متر نیز می رسد. در کامیون ، موتوری وجود دارد که این سمپاش ها نیروی محرکه ی خود را از آن می گیرند.

 

  1. سمپاش های فشار بالا

باید توجه کرد که با توجه به تفاوت های این دسته از سم پاش ها با سم پاش های فشار پایین، اساس کارِ آن ها یکسان است. این سم پاش ها هم بسیار سنگین تر و هم بسیار پر هزینه تر از سم پاش های کم فشار هستند. برای سم پاشی جنگل ها، بوته هاو  ساقه های ضخیم به کار می روند و می توانند فشاری به اندازه ی شش هزار و هشتصد کیلو پاسکال، اعمال کنند.

 

  1. سمپاش های هوایی

اگر بخواهید مواد شیمیایی را در هوا بگنجانید، سمپاش های هوایی انتخاب درستی هستند. هر چند که این دسته از سم پاش ها بسیار گران هستند و هزینه ی تعمیرشان نیز بسیار بالاست. اما مخصوصِ فضاهای بزرگ باغی و زراعی اند و در این زمینه بسیار پر کاربردند. البته تنظیمات سیستم سمپاشی های هوایی کار هر کسی نیست و باید توسط کارشناسان ماهر و مجرب انجام شود.

 

ویژگی های ظاهری هواپیمای سم پاشی

– مهم ترین بخش هواپیمای سم پاشی مخزن سمی است که معمولاً از جنس استیل ساخته شده و ظرفیت سم باقی مانده ی آن، با توجه به مانیتوری که در کابین وجود دارد، به خلبان نشان داده می شود.

– در قسمت پایین سم پاش، بخشی وجود دارد که پمپ سم پاش های هوایی است.

– اگر به سر تا سر طول دو بال هواپیما دقت کنیم، بوم هایی را می بینیم که طوری ساخته  شده اند تا مقاومت هوا را به حداقل برسانند. در آن ها حدود ۳۰ تا ۶۰ نازل به کار رفته است.

  1. سمپاش فوگر

یکی از ابزار های دفع آفات گلخانه ای و ضد عفونی مناطق آلوده به آفات زراعی، دستگاه فوگر است. این دستگاه این امکان را دارد که سمِ داخل مخزن را به قطرات ریز مه مانندی تبدیل کند. با کمک آن می توان تمام فضای گلخانه را در مدت کوتاهی تحت تاثیر محلول سمپاشی قرار داد. البته باید توجه کرد که موتور این دستگاه فاقد اجرای حرکتی و سایشی است. در نتیجه، در صورت استفاده ی درست سال های زیادی میتواند به خوبی کار کند.

 

  1. سم پاش های فرغونی

ظرفیت مخزن این سمپاش ها صد لیتر است و به همین دلیل به سمپاش فرغونی صدلیتری معروف هستند. دارای منبع پلی اتیلن، چرخ و یک موتور بنزینی دو یا چهار زمانه هستند. در نتیجه می توانند از طریق دو خروجی با برد ۲۵ متر هم سم پاشی کنند. کاربرد آن ها برای باغ هاست. اما می توان با نصب یک بوم دو یا چهار متری کاربرد آن را به سم پاشی برای مزارع هم تغییر داد. اما استفاده از سم پاش های اختصاصی زراعی کاربردی تر است.

سمپاش فرغونی

سمپاش فرغونی

 

برخی معایب سم پاش فرغونی:

–  قطر قطرات سمی یکنواخت و یک اندازه نیست. در نتیجه تاثیر سم در نقاط مختلف مزرعه، متفاوت خواهد بود.

– به دلیل حرکت اپراتور با شلنگ در مزرعه و همچنین فشار بالای پاشش، احتمال له شدن محصولات تا ۱۰ درصدافزایش پیدا می کند.

– ایمنی خودِ اپراتور سم پاش، کاهش می یابد. زیرا در میان قطرات معلقِ سم در حال حرکت است.

– به علت حرکت زیگزاگی لانس، با عدم یکنواختی پاشش از نظر حجم محلول/سطح ، مواجه هستیم.

انواع سمپاش های فرغونی و پشت تراکتوری بوم دار را به علت کمتر بودن میزان هدر رفتن سموم، عملکرد مناسب تری دارند. اما به دلیل تردد مکرر، این نکته ی مثبت چندان به چشم نمی آید.

 

  1. سم پاش زنبه ای

سم پاش زنبه ای یکی دیگر از انواع سمپاش های پرکاربرد است .دارای یک موتور بنزینی و پمپ جهت سمپاشی است که همگی روی یک شاسی نصب می شوند. همانند سمپاش فرغونی عموماً برای باغ ها کاربرد دارد.  اما تفاوتی که با این نوع سمپاش دارد این است که چرخ و مخزن ثابتی ندارند. قیمت آن با توجه به مدل موتور و اصلی بودن آن ها متفاوت است .

از این سم پاش ها بیشتر در باغ های میوه، درختان بزرگ، دامداری و مرغداری ها استفاده می شود. شلنگ مکش را در این نوع سمپاش می توان به صورت موقت در مخزن قرار داد.

 

۸. سمپاش کتاب اهرمی پشتی

راهبرد این سم پاش ها استفاده از روش محلول تحت فشار است. البته با این تفاوت که فشار لازمه در مخزن تامین نمی گردد. بلکه این فشار از پشت نازل تامین می شود. در این سم پاش ها از نوسانات حاصل از تلمبه زنی نیز به وسیله محفظه ی فشاری که در نزدیکی مخزن قرار داده شده، جلوگیری می شود. برتری این سمپاش ها نسبت به سمپاش های تلمبه ای، فشار ثابت آن ها در طول سمپاشی است. به علاوه، آن ها را می توان مجهز به بوم و نازل های تی جت کرد.

۹. سمپاش های پشت موتوری لانس دار سم

در واقع این نوع سمپاش تکمیل شده ی نوع قبل یعنی سمپاش های کتابی اهرمی است. البته فشار لازم برای این سمپاش ها به جای اهرم از موتور تامین می شود. از نظر تکنیکی جزو سمپاش های محلول تحت فشار هستند. حجم مخزنی بیست الی بیست و پنج لیتره دارند.  لانس و سر لانسشان می تواند زاویه ی پاشش و قطر قطرات را تغییر بدهد. می توان این نوع سمپاش را به بوم و نازل نیز مجهز کرد.

 

نکات  ایمنی در سم پاشی:

– فشار سم پاش باید به گونه ای تنظیم شود که قطرات بسیار درشت روی محصول زراعی، تشکیل نشود. زیرا این حالت باعث ایجاد سوختگی در گیاه می شود.

– اگر پس از سم پاشی بارندگی رخ بدهد، به گونه ای که روی گیاهان اثر بگذارد. سمپاشی باید مجدداً تکرار شود.

– ورود کودکان و حیوانات اهلی به منطقه ی سم پاشی شده مطلقاً ممنوع است. پس سعی کنید با نصب تابلو هایی از سمپاشی شدن منطقه به دیگران اطلاع بدهید.

– کارگر سمپاش باید پس از سمپاشی استحمام کرده و لباس خود را عوض کند. همچنین دستگاه سم پاشی را شسته و خشک کند.

– برای درست کردن محلول سم پاشی هرگز به آن دست نزنید. از بوییدن یا چشیدن محلول، مطلقاً خودداری کنید.

– مواظب باشید که محصول سم پاشی را روی بدنتان، علوفه ی دام ها و گیاهانی که نیاز به سم پاشی شدن ندارند، نپاشید.

– هرگز سموم را برای راحت تر شدن کار سم پاشی با یکدیگر مخلوط نکنید. همچنین از لباس کار و دستکش و عینک رو دار و از ماسک، حین سم پاشی استفاده کنید.

 

روش صحیح سمپاشی:

در ادامه مطلب به گام های مختلفی که برای یک سم پاشی اصولی و صحیح لازم است، بپردازیم. پس با ما همراه باشید.

–  در قدم اول سمپاش را آماده کنید. اجزای آن را باز کنید.به خوبی بشویید و سپس آن ها را ببندید. مواظب باشید که اجزا را به درستی و در سر جای مشخص، قرار داده اید.

– در قدم دوم باید حجم سه چهارم از مخزن سمپاش را با آب تمیز، پر کنید.

– در قدم سوم لباس های ایمنی تان که شامل ماسک و دستکش و کلاه و عینک محصوص می شوند، به تن کنید.

– چهارمین قدم شامل تنظیم و تامین فشار مناسب برای سم پاش است. با ضربه زدن یکنواخت به سم پاش سعی کنید فشار را بیشتر کنید. همچنین درز ها و سوراخ ها را چک کنید که مبادا نشتی داشته باشند.

– قدم پنجم قدم ساده ایست، کافیست اگر سمپاش دوشی است، آن را روی دوش خود ببندید .

– در قدم ششم که قدم مهمی محسوب می شود، سمپاشی آزمایشی را آغاز کنید. فاصله ی نازل از زمین را حدود سی سانتی متر قرار دهید. سر شلنگ سم پاش را به سمت زمین بگیرید. حواستان باشد که قطرات به خوبی اسپری شوند. اگر مشکلی بود، تلاش کنید که با شل و سفت کردن نازل، آن را بر طرف کنید.

– در ادامه، فشار سمپاش را ثابت نگه دارید و سعی کنید به صورت ثابت و یکنواخت، تلمبه بزنید.

– قدم هشتم شامل ثابت نگه داشتن عرض کار است. به این صورت که شما با یکنواخت نگه داشتن حرکت لوله نازل، سعی کنید شعاع پاشش یکسانی را ایجاد کنید.

–  قدم آخر قدمی ساده و در عین حال کاربردی است. کافی است با قدم های یکنواخت حرکت کنید و سعی کنید فاصله ی نازل را در حدود ۳۰ سانتی متر نگه دارید.

باید بدانید که با استفاده ی صحیح از سمپاش ها ، می توان از آسیب وارده به محیط زیست کاست و به راندمانِ کار، افزود.

 

ویژگی های یک سمپاش خوب:

یک سم پاش خوب، ویژگی های مختلفی دارد. در این بخش به مهم ترین آن ها خواهیم پرداخت.

  • عملکرد مناسب: سمپاش های دستی دارای تلمبه اند که باید تلمبه ی آن ها ، کارکرد مناسبی داشته باشد. همچنین در مدل هایی که موتوری هستند و با موتور کار می کنند، موتور آنها باید قدرت بالایی داشته باشد به طوری که بتواند بهترین عملکرد را ایجاد کند.

قدرت و ظرفیت مناسب: یک سمپاش خوب باید ظرفیت خوبی داشته باشد. اگر ظرفیت آن کم باشد باید پس از هر سم پاشی در منطقه ای کوچک، باز مخزن را پر کنید. این کار علاوه بر گرفتن وقت و انرژی باعث می شود، طی هر بار پر کردن مقداری از سم روی زمین ریخته شود که از لحاظ اقتصادی هم به صرفه نیست.

نوع پاشش دستگاه: این ویژگی از اهمیت به سزایی برخوردار است. یک سمپاش خوب باید از قدرت پاشش خوبی برخوردار باشد. به گونه ای که سم را به خوبی و به شکل یکشان در محیط اطراف اسپری نماید. این موضوع سبب افزایش بازدهی محصولات می شود.

قیمت و کیفیت : قیمت و کیفیت، موردی فراموش نشدنی است. عموماً دستگاه هایی که قیمت بیشتری دارند، کیفیت بهتری را نیز دارا هستند. پس باید برای دستگاه خوب، هزینه ی بیشتری بپردازید. البته این هزینه با افزایش تولید محصولات کشاورزی، جبران خواهد شد.

 

آشنایی با نازل ها :

مهم ترین قسمت سم پاش که محلول سم به صورت قطره های تخت فشار از آن خارج می شود نازل است. در اثر معیوب بودن، پاشش محلول به صورت از فلز ضد زنگ و مقاوم به مواد شیمیایی و فشار طراحی و  به طور غیر یکنواخت پخش می گردد. که اغلب سبب ۱۰ برابر تفاوت در میزان ماده‌ شیمیایی واقعی به کار برده شده می‌شود.

ساختمان نازل ها چگونه است ؟

ساختمان نازل ها شامل ۴ بخش است. بخش ابتدایی آن (بدنه ی نازل)  است. بدنه، اسکلت نازل می‌باشد. جنس آن از برنج، آلومینیوم، فولاد ضد‌زنگ و یا پلاستیک فشرده مقاوم می‌باشد. صافی و نوک در بدنه آن قرار می‌گیرند. بدنه به صورت مستقیم و یا غیر‌مستقیم به بوم متصل می‌شود.

(صافی) بخش دوم تشکیل دهنده ی نازل است. جهت جلوگیری از مسدود شدن در بدنه آن صافی قرار دارد که بعد از استفاده باید بازدید و شستشو گردد.

(درپوشِ نازل) وسیله ای است که، صافی و نوک توسط آن در داخل بدنه نازل مستقر و محفوظ می‌شوند.

(نوک نازل) در بدنه نازل قرار می‌گیرد. بسته به نوع سم‌پاش و ابعاد مختلف نازل‌ها نوک شان با هم متفاوت می باشند.

 

سرویس و نگهداری سمپاش ها

سرویس و نگهداری سمپاش ها شامل دو قسمت واحد سمپاشی و واحد موتور در سمپاش های موتوری است.

– بعد از اتمام کار سمپاشی، باقیمانده محلول را ازمخزن تخلیه نمایید. محلول باقیمانده را برای مدت کوتاهی (کمتر از یک هفته) می توان در ظروف مناسب نگهداری و سپس مصرف نمود. مخزن را چندبار با آب تمیز بشویید و چندبار تلمبه یا پمپ را با آب تمیز به کار بیاندازید. تا محلول سم داخل پمپ، شیلنگ ها و افشانک هم تخلیه گردد.

– اگر برای مدت طولانی از سمپاش استفاده نمی شود، کلیه اجزاء را تا حد امکان باز کرده و خشک نمایید.

– در صورت لزوم و احساس کاهش فشار و دبی سمپاش، تلمبه و پمپ صافی ها را بازدید و شست وشو دهید.

– برای شستن کلیه قطعات سمپاش میتوان از آب داغ ٨٠ درجه و پاک کننده های  معمولی استفاده کرد.

–  نشتی اتصالات را برطرف نمایید.

– در هنگام جمع کردن شیلنگ های طویل دقت شود که خم نشده و نشکند.

– قسمت های متحرک در تلمبه های دستی باید همیشه گریسکاری شده باشد. روغن پمپ پیستونی در سمپاش  رخدار بازدید و در صورت لزوم آن را تعویض نموده و از کار کردن شیر فشار شکن اطمینان حاصل گردد.

– برای سرویس ونگهداری قسمت موتور طبق دستورالعمل های موجود هر موتور عمل شود.

 

جمع بندی :

امروزه سم پاشی یک از مراحل مهم در حفظ گیاهان از آفات و افزایش بهره وری محصولات است. در این مطلب به چگونگی سم پاشی و انواع مختلف سم پاش اشاره کردیم. قابلیت ها و ویژگی های آن ها را بررسی کردیم. در نتیجه با ارزیابی و مطالعه امکانات هر نوع سم پاش، بهتر می توانید در تهیه دستگاه مناسب خود اقدام نمایید. سم پاشی اصول و قواعدی دارد که در صورت رعایت نکردن نه تنها کارایی لازم را ندارد. بلکه می تواند به زمین، محصولات و حتی کاربری که از سم پاش استفاده می کند، آسیب برساند.

امیدوارم این مطلب برای شما مفید بوده باشد. همچنین از شما می خواهیم لطفاً تجربیات و نظرات خود را در این باره با ما درمیان بگذارید.

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *